Ffynnon Taf a Phentyrch
3.5 milltir  l3/4 awr

O brif fynedfa gorsaf reilffordd Ffynnon Taf, croeswch y ffordd wrth y groesfan, cerddwch dros y bont ac i fyny'r lôn wrth ochr y maes chwarae. Trowch i'r dde wrth y briffordd a cherddwch tu hwnt i'r maes chwarae, gyda'r bryn coediog ar eich chwith, hyd at gyffordd. Croeswch i'r chwith i'r briffordd, a dilynwch y llwybr sy'n arwain i fyny i'r coed. Oddi yma, mae'r daith yn dilyn y llwybr gweddol uniongyrchol hwn drwy'r coed. I ddechrau, mae'n taith yn ein cadw'n weddol agos at y ffordd, ond ar ôl tipyn mae'r llwybr yn dringo i lefel uwch. (Lle bydd y teithlwybr yn croesi ffordd darmac, gwyliwch am loriau'n cario cerrig o'r chwarel.) Mae'r olygfa ar eich llaw dde yn ymagor i ddatgelu cefnen y Garth, gyda ffermydd a chaeau islaw.

Daw'r llwybr allan ger llaw tai a ffordd sy n arwain at y Lewis Arms, ger cofeb ryfel a man chwarae plant. Trowch i'r chwith ar y gyffordd  nesaf, ewch heibio i Gapel Horeb, a cherddwch i lawr y ffordd am ryw filltir i'r King's Arms. Mae'r dafarn wedi cadw llawer o'i nodweddion mewnol gwreiddiol, gyda nenfwd trawstiog a lloriau carreg; mae tan agored pan fydd y tywydd yn oer ac yn gwneud hon yn orffwysfan braf ar ôl cerdded drwy'r goedwig.

  Ychydig y tu hwnt i'r dafarn mae canol pentref Pentyrch ac eglwys Sant Catwg. Yn agos at yr eglwys mae safle Ffynnon Catwg, a fu'n denu pererinion ganrifoedd cyn pistyll Ffynnon Taf, ac a oedd yn safle llawn mor bwysig yn ei dydd. Fel oedd yn wir am lawer o ganolfannau Cristnogaeth Geltaidd gynnar, roedd ffynnon y sant yn ffocws i gymuned grefyddol yn ystod y cyfnod rhwng ymadawiad y  Rhufeiniaid a ffurfio teyrnas Gymreig Morgannwg.

O'r eglwys, dychwelwch ar hyd yr un ffordd at y tro i'r chwith ac ewch drwy'r glwyd gul ar y llaw dde. Gogwyddwch i'r chwith a cherddwch i'r glwyd gul nesaf; unwaith eto, gogwyddwch i'r chwith a dewch allan ar hen ffordd y plwyf. Trowch i'r dde i ddychwelyd i Ffynnon Taf, gan ymuno â'ch llwybr gwreiddiol drwy'r coed.


Noddwyd gan Gyngor Cymuned Pentyrch, gyda chymorth ariannol gan Bwyllgor Tywysog Cymru. Cynhyrchwyd gan Brosiect Llwybr Taf. Testun / darluniau gan Kevin Littlewood. h Prosiect Llwybr Taf/K. Littlewood 1990.

Croeswch y ffens, ewch i'r chwith, a cherddwch yn eich blaen a ffrwd ar eich llaw dde, i'r fan lle mae ffrwd arall yn ymuno â hi. Ewch yn syth yn eich blaen, gan ddilyn y llwybr a ffens a choed ar eich llaw dde. Fe ddewch at ffens arall, a ffrwd a chamfa draw ar y llaw chwith. Croeswch y gamfa a cherddwch ar draws y cae tuag at gamfa bren (uchel) arall. Tu hwnt i hon, gwyrwch i'r dde ac i lawr tuag' at lwybr ger llaw ffrwd.

Gogwyddwch i'r chwith, gyda'r ffrwd ar eich llaw dde, a dilynwch y llwybr drwy'r coed. Ewch drwy glwyd fechan ac yna drwy goedwig drwchus, nes dod allan wrth glwyd uwch sy'n arwain at ffordd a thai. Ewch ymlaen i'r gyffordd, trowch i'r dde, yna y cyntaf ar y chwith a dilynwch y llwybr isaf sy'n arwain drwy glwyd i ffordd. Trowch i'r dde, heibio i faes chwarae a chilgant o dai ar eich llaw chwith. Ewch yn eich blaen i'r gyffordd, trowch i'r chwith, cerddwch ar draws cae chwarae arall, a throwch i'r chwith am y llwybr sy'n arwain at yr orsaf.